Generácia,
ktor├í sa zauj├şma

­čĺů­čĆ╝─îo sledova┼ą po─Źas morat├│ria? No predsa predvolebn├ę diskusie zo z├íznamov!┬á

Predvolebn├ę debaty, ilustra─Źn├Ż obr├ízok.

Od polnoci zo stredy na ┼ítvrtok sa za─Ź├şna volebn├ę morat├│rium. Nikto u┼ż nem├┤┼że zverej┼łova┼ą prieskumy preferenci├ş, politick├ę strany a hnutia musia vypn├║┼ą svoju platen├║ politick├║ reklamu a m├ędi├í sa nem├┤┼żu vyjadrova┼ą ku kampa┼łuj├║cim politikom a politi─Źk├ím. 

Tak ako si skr├íti┼ą posledn├Żch 48 hod├şn predt├Żm, ne┼ż sa kone─Źne otvoria volebn├ę miestnosti? Okrem toho, ┼że si e┼íte st├íle m├┤┼że┼í pozera┼ą billboardy pri cest├ích, m├┤┼że┼í si tie┼ż zo z├íznamu pozrie┼ą alebo vypo─Źu┼ą predvolebn├ę debaty, ktor├ę sa v posledn├Żch d┼łoch a t├Ż┼żd┼łoch prehnali slovensk├Żmi m├ędiami. 

Na─Źo potrebujeme debaty? 

U┼ż viac ako 63 rokov s├║ na┼żivo vysielan├ę debaty politikov neoddelite─żnou s├║─Źas┼ąou predvolebn├Żch kampan├ş. Historicky prv├║ tak├║to debatu za┼żili kandid├íti na prezidenta USA Richard Nixon a J. F. Kennedy 23. septembra 1960. Lichotivej┼íie z nej vy┼íiel pomerne mlad├Ż Kennedy. Ten sa telev├şznych kamier nez─żakol, z├şskal si sympatie voli─Źov a v┼íetk├Żm uk├ízal, ako sa d├í toto nov├ę m├ędium vyu┼ż├şva┼ą na vy┼ąa┼żenie politick├Żch bodov. A samozrejme, stal sa prezidentom USA. 

Z├íber z prvej telev├şznej debaty v├┤bec. V─żavo je Richard Nixon a vpravo J. F. Kennedy.
Zdroj: gettyimages

Tak┼że na─Źo s├║ tieto debaty dobr├ę a pre─Źo ich potrebujeme aj dnes? Mo┼żno to vyznie a┼ż prehnane, ale predvolebn├ę debaty s├║ d├┤le┼żit├ę pre na┼íu demokraciu. 

Ke─Ć┼że ich na┼żivo vysielaj├║ najv├Ą─Ź┼íie telev├şzie alebo online m├ędi├í, dostan├║ sa k obrovsk├ęmu mno┼żstvu ─żud├ş. Predstavitelia politick├Żch str├ín a hnut├ş tak neoslovuj├║ iba svoju ÔÇ×bublinuÔÇť na Facebooku, Instagrame ─Źi stran├şckych meetingoch ale m├┤┼żu sa prihovori┼ą aj voli─Źom, ktor├ş ich nikde nesleduj├║. 

No a ─Źo je e┼íte d├┤le┼żitej┼íie, pre politikov a politi─Źky je to krok mimo ich komfortn├║ z├│nu. Teda pre v├Ą─Ź┼íinu z nich. V diskusi├ích s├║ toti┼ż okrem moder├ítora aj ich politick├ş s├║peri. Musia tak odpoveda┼ą aj na nepr├şjemn├ę ot├ízky a reagova┼ą na to, ─Źo hovoria ich mo┼żn├ş bud├║ci kolegovia alebo oponenti. 

Je to pre nich omnoho n├íro─Źnej┼íie, ako ke─Ć si len v teple svojich stran├şckych centr├íl to─Źia l├ískav├ę vide├í, v ktor├Żch sa prihov├íraj├║ presne svojmu voli─Źovi s istotou, ┼że tieto vide├í sa v─Ćaka algoritmom soci├ílnych siet├ş dostan├║ presne tam, kde s├║ u┼ż pre nich pripraven├ę srdie─Źka a podporn├ę koment├íre. 

Pr├şsne pravidl├í pre politick├ę fin├íle

O tom, ┼że predvolebn├ę diskusie s├║ v├í┼żna vec, sved─Ź├ş aj to, ┼że na Slovensku ich schva─żuje Rada pre medi├ílne slu┼żby a opiera sa pri tom o z├íkon, ktor├Ż sa t├Żka informovania po─Źas volebnej kampane. K tomuto z├íkonu pri pr├şle┼żitosti pred─Źasn├Żch parlamentn├Żch volieb Rada nap├şsala aj koment├ír a ak ┼ąa to naozaj extr├ęmne zauj├şma, m├┤┼że┼í si ho pre─Ź├şta┼ą TU.  

Rada po─Źas predvolebnej kampane ur─Źuje pravidl├í pre telev├şzne, rozhlasov├ę a internetov├ę vysielanie aj poskytovate─żov audiovizu├ílnej medi├ílnej slu┼żby na po┼żiadanie (AVMS). To posledn├ę s├║ najm├Ą r├┤zne internetov├ę telev├şzie ako napr├şklad Netflix ─Źi Voyo. 

Spom├şnan├Ż z├íkon umo┼ż┼łuje vysielanie politickej propag├ície aj diskusn├Żch ┼ít├║di├ş v obdob├ş, ktor├ę sa za─Ź├şna presne 21 dn├ş pred za─Źiatkom volieb. Pr├íve preto b├Żvaj├║ posledn├ę t├Ż┼żdne pred vo─żbami ve─żmi hor├║ce a klasick├ę pozeranie telky nezaru─Źuje ve─żk├║ pohodi─Źku.

Zdroj: giphy.com

V dne┼ín├Żch ─Źasoch to v┼íak u┼ż nie je ako kedysi, ke─Ć sa jedna diskusia svoj├şm odvysielan├şm v├Ą─Ź┼íinou stratila v ├║trob├ích telev├şznych arch├şvov. Teraz v┼íetko smeruje do online arch├şvov alebo na YouTube konkr├ętnych m├ędi├ş, kde si bude┼í m├┤c┼ą debaty pozrie┼ą aj po─Źas 48-hodinov├ęho morat├│ria a e┼íte si pri nich naposledy premyslie┼ą, koho p├┤jde┼í voli┼ą.

Ka┼żd├Ż ├║┼íkrn m├í svoj zmysel

Tieto diskusie s├║ zv├Ą─Ź┼íia dlh├ę, preto┼że maj├║ ve─ża host├ş. Ka┼żd├Ż z nich dost├íva na svoje odpovede rovnak├ę mno┼żstvo ─Źasu. Toto pravidlo m├í ka┼żd├ęmu zaru─Źi┼ą rovnak├║ pr├şle┼żitos┼ą vyjadri┼ą sa, ─Źo je mimochodom tie┼ż prvok demokratick├Żch volieb, ktor├ę musia by┼ą f├ęrov├ę.

Pri sledovan├ş deb├ít je dobr├ę zamera┼ą sa na to, ─Źo politici hovoria, aj na to, ─Źo nehovoria. Pre─Źo na niektor├ę t├ęmy odpovedaj├║ zo┼íiroka a k niektor├Żm ot├ízkam sa nevyjadruj├║ v├┤bec? Ke─Ć maj├║ hovori┼ą o svojich pl├ínoch, hovoria o nich, alebo namiesto toho dookola verkl├şkuj├║ svoje ├║spechy z minulosti? A s├║ tieto ├║spechy re├ílne, alebo len chc├║, aby si tomu veril/a? 

Zauj├şmav├ę je tie┼ż pozorova┼ą, ako reaguj├║ na seba navz├íjom. T├íto ÔÇ×ch├ęmiaÔÇť medzi kandid├ítmi nazna─Źuje, kto by mohol by┼ą naklonen├Ż vz├íjomnej povolebnej spolupr├íci, alebo naopak, ktor├ę partnerstv├í ur─Źite nevznikn├║. Pozri sa na politikov a sleduj, ─Źi spolu s├║hlasia, s├║ na seba slu┼ín├ş a ako sa tv├íria, ke─Ć o nich niekto nie─Źo hovor├ş. S├║ to sk├┤r posme┼ín├ę ├║┼íkrny, alebo v nich vid├ş┼í rozvahu? 

Dobre mieren├ę ot├ízky moder├ítora ─Źi moder├ítorky vedia tie┼ż celkom r├Żchlo uk├íza┼ą, na ktorej strane n├ízorov├ęho spektra politick├ę strany stoja a s k├Żm by si mohli po vo─żb├ích rozumie┼ą v ot├ízkach zahrani─Źn├ęho smerovania Slovenska, prior├şt v na┼íom ┼íkolstve alebo v ot├ízkach pr├ív LGBT komunity. 

Niektor├ş politici s├║ u┼ż sk├║sen├ş a vedia v debat├ích zahra┼ą pomerne dobr├ę divadlo. Vedia presne, kedy sa usmia┼ą, kedy sa prihovori┼ą m├Ąkk├Żm hlasom a kedy naopak r├íznymi slovami vyjadri┼ą svoju silu. Je to pochopite─żn├ę a m├┤┼żu to robi┼ą, sna┼żia sa predsa z├şska┼ą si nov├Żch voli─Źov. Hlavn├ę v┼íak je, aby neklamali a neboli vulg├írni. 

Pravdivos┼ą ich v├Żrokov po─Źas diskusie overuje moder├ítor, ktor├Ż politikov konfrontuje v pr├şpade, ┼że za─Źn├║ hovori┼ą nejak├ę klamstv├í. Tu stoj├ş za zmienku, ┼że d├┤le┼żit├Ż je aj sp├┤sob, ak├Żm sa ├║─Źastn├şci diskusie rozpr├ívaj├║ s moder├ítorom.

Niektor├ş mo┼żno aj hovoria pravdu, ale hovoria ju len ─Źiasto─Źne a mimo kontextu a sna┼żia sa ┼ąa pritom manipulova┼ą. V├Ą─Ź┼íinou ide o cel├║ paletu argumenta─Źn├Żch faulov, na ktor├ę by mal moder├ítor tie┼ż r├Żchlo reagova┼ą. Ak ich s├ím rozozn├í┼í, m├┤┼że┼í napr├şklad upozorni┼ą ─żud├ş, s ktor├Żmi diskusiu sleduje┼í, ┼że dan├Ż politik pou┼żil argumenta─Źn├Ż faul a nad jeho slovami sa treba zamyslie┼ą.

No a poslednou drobnos┼ąou, ktor├║ je dobr├ę si v┼íimn├║┼ą, je aj to, ┼że niektor├ş politici pozvanie do diskusi├ş odmietli. TV Mark├şza musela dokonca z tohto d├┤vodu jednu diskusiu zru┼íi┼ą, vo ve─żkej debate Denn├şka SME a R├ídia Expres zas ostali tri stoli─Źky pr├ízdne. Politici na to ud├ívaj├║ r├┤zne d├┤vody, my m├┤┼żeme len parafr├ízova┼ą moder├ítorov dikusi├ş: ÔÇ×Div├ík si z toho vyvod├ş vlastn├Ż z├íver“.

Ve─żk├ę predvolebn├ę diskusie odvysielali v posledn├Żch d┼łoch RTVS (Jednotka aj R├ídio Slovenko), JOJ 24, Mark├şza aj Denn├şk SME v spolupr├íci s r├ídiom Expres.

V┼íetky tieto debaty si m├┤┼że┼í st├íle pozrie┼ą, ke─Ć┼że s├║ online:  

­čÄą Jednotka: 1. debata, 2. debata, 3. debata, 4. debata, 5. debata, 6. debata (odvysielaj├║ ju 27. 9. ve─Źer)

­čô║ JOJ 24: 150. miesta kandid├ítok, ┼Żeny na kandid├ítkach, Kandid├íti novej gener├ície, Prv├í ve─żk├í predvolebn├í diskusia l├şdrov, Druh├í ve─żk├í predvolebn├í diskusia l├şdrov

­čľą  TV Mark├şza: Debata l├şdrov najsilnej┼í├şch str├ín 

­čô╗ SME & R├ídio Expres: Predvolebn├í debata denn├şka SME a r├ídia Expres

Zdroj titulnej kol├í┼że: canva

Vyber si viac z Politika polopate